Nghiên cứu, xây dựng mô hình lan truyền dầu phục vụ đánh giá tai biến và rủi ro tràn dầu khu vực ven biển Khánh Hoà – Nha Trang
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17224192Từ khóa:
Tràn dầu, Mô hình OpenDrift, Bản đồ ESI, Nha Trang, Đánh giá tác động, Chỉ số rủi roTóm tắt
Sự cố tràn dầu gây ra nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với hệ sinh thái ven biển và các hoạt động kinh tế – xã hội, tuy nhiên các nghiên cứu đánh giá tổng hợp ở Việt Nam vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu này xây dựng khung phương pháp kết hợp mô hình lan truyền dầu OpenDrift và bản đồ nhạy cảm môi trường (ESI – NOAA) nhằm đánh giá tác động tiềm ẩn của sự cố tràn dầu giả định tại vịnh Nha Trang. Kết quả mô phỏng trong 15 ngày cho thấy vệt dầu có xu hướng lan về phía nam, ảnh hưởng trực tiếp đến các hệ sinh thái nhạy cảm như rạn san hô, thảm cỏ biển và khu vực nuôi trồng thủy sản. Việc chồng ghép kết quả mô phỏng với bản đồ ESI cho phép tính toán chỉ số rủi ro (RI = CI × SI × EI), phản ánh tần suất tiếp xúc, mức độ nhạy cảm và thời gian phơi nhiễm. Kết quả xác định một số khu vực có mức rủi ro rất cao, đặc biệt là vùng Hòn Mun và ven bờ phía đông vịnh Nha Trang. Cách tiếp cận này mang tính khả thi, có thể áp dụng cho đánh giá rủi ro không gian và hỗ trợ công tác ứng cứu, bảo vệ môi trường ven biển Việt Nam.
Downloads
Tài liệu tham khảo
[1] ITOPF. (2022). Oil Tanker Spill Statistics 2022. International Tanker Owners Pollution Federation.
[2] Peterson, C. H., Rice, S. D., Short, J. W., et al. (2003). Long-term ecosystem response to the Exxon Valdez oil spill. Science, 302(5653), 2082–2086.
[3] McNutt, M. K., et al. (2012). Applications of science and engineering to quantify and control the Deepwater Horizon oil spill. PNAS, 109(50), 20222–20228.
[4] Fingas, M. (2018). Oil Spill Science and Technology. Gulf Professional Publishing.
[5] Wu, W., Li, J., & Zhang, J. (2018). Maritime oil spill risk assessment in Southeast Asia. Marine Pollution Bulletin, 131, 93–101.
[6] Zheng, Z., Li, X., & Wu, Y. (2021). Oil spill risk assessment in Southeast Asia using ESI and trajectory modeling. Journal of Marine Systems, 221, 103585.
[7] Chen, X., Li, Y., & Wang, S. (2019). Modelling oil spill trajectories in the South China Sea. Ocean Engineering, 182, 102–112.
[8] Li, Z., Tang, H., & Yu, C. (2020). Simulation of oil spill under different monsoon scenarios in the South China Sea. Marine Pollution Bulletin, 155, 111137.
[9] Nguyễn, V. A., Trần, Q. H., & Phạm, T. M. (2018). Ứng dụng mô hình GNOME trong dự báo lan truyền dầu vùng biển miền Trung Việt Nam. Tạp chí Khoa học Biển, 14(2), 45–56.
[10] Phạm, T. H., Lê, H. Q., & Nguyễn, X. T. (2020). Đánh giá rủi ro tràn dầu ven biển miền Trung dựa trên mô hình ESI. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển, 20(3), 55–66.
[11] Lê, H. V., Nguyễn, T. T., & Trần, M. K. (2019). Ứng dụng MIKE 21 trong mô phỏng lan truyền dầu vùng biển Vũng Tàu. Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, 35(4), 75–84.
[12] Vo, S. T., Ngo, T. H., & Nguyen, H. P. (2013). Marine biodiversity of Nha Trang Bay Marine Protected Area, Vietnam: Current status and management challenges. Ocean & Coastal Management, 76, 1–12.
[13] Jones, C.E., Dagestad, K.-F., Breivik, Ø., Holt, B., Röhrs, J., Christensen, K.H., Espeseth, M.M., Brekke, C., Skrunes, S. (2016). Measurement and modeling of oil slick transport. Journal of Geophysical Research – Oceans 121(10), 7759–7775
[14] Dagestad, K.F., Röhrs, J., Breivik, Ø., Ådlandsvik, B. (2018). OpenDrift v1. 0: a generic framework for trajectory modelling. Geoscientific Model Development, 11(4), 1405-1420.
[15] Keramea, P., Spanoudaki, K., Zodiatis, G., Gikas, G., Sylaios, G. (2021). Oil spill modeling: A critical review on current trends, perspectives, and challenges. Journal of marine science and engineering 9(2), 181.
[16] Brekke, C., Espeseth, M. M., Dagestad, K. F., Röhrs, J., Hole, L. R., Reigber, A. (2021). Integrated Analysis of Multisensor Datasets and Oil Drift Simulations—A Free‐Floating Oil Experiment in the Open Ocean. Journal of Geophysical Research: Oceans 126(1), e2020JC016499
[17] Lehr, W., Jones, R., Evans, M., Simecek-Beatty, D., Overstreet, R. (2002). Revisions of the ADIOS oil spill model. Environmental Modelling & Software 17(2), 189-197.
[18] Thrift-Viveros, D.L.; Jones, R.; Boufadel, M. (2015). Development of a new oil biodegradation algorithm for NOAA’s oil spill modelling suite (GNOME/ADIOS). In Proceedings of the 38th AMOP Technical Seminar, Vancouver, BC, Canada, 2–4 June 2015; Environment Canada: Ottawa, ON, Canada, 2015; pp. 143–152.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
Giấy phép CC 4.0
