Nghiên cứu ảnh hưởng của suy giảm trầm tích đến biến đổi hình thái lòng sông Sông Tiền và Sông Hậu
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18788001Từ khóa:
TELEMAC 2D, SISYPHE, Sông Tiền, Sông Hậu, trầm tích, xói lở, bồi tụTóm tắt
Nghiên cứu này sử dụng mô hình TELEMAC‑2D kết hợp với mô hình SISYPHE để mô phỏng chế độ vận chuyển bùn cát và biến đổi hình thái lòng sông trên đoạn sông Hậu giai đoạn 2014–2017. Kết quả cho thấy: nồng độ bùn cát vào mùa lũ cao hơn mùa kiệt khoảng 4 lần; dọc dòng sông, nồng độ bùn cát giảm dần từ trạm Châu Đốc về phía Cần Thơ trong mùa lũ, còn vào mùa kiệt thay đổi rất ít. Đặc biệt, nồng độ bùn cát ở đoạn từ Châu Đốc đến ngã ba Vàm Nao tương đối thấp so với nhánh sông tiệm cận, nhưng tăng đột ngột ngay sau ngã ba do sự vận chuyển khoảng 40–50 % lượng bùn cát từ nhánh sông Tiền sang. Từ mô hình mô phỏng, đáy sông Hậu bị xói nhiều hơn bị bồi: tốc độ xói trung bình khoảng -0,23 m/năm (tương đương độ sâu xói -0,68 m giai đoạn 2014-2017). Dự báo đến năm 2026 cho thấy đáy sông Hậu có thể bị hạ thấp nghiêm trọng, nhiều hố xói sâu có thể xuất hiện — và những hố này trùng với vị trí bờ sông bị sạt lở. Kết quả cho thấy rằng biến động đáy sông đóng vai trò quan trọng trong rủi ro sạt lở bờ và đề xuất rằng các cơ quan quản lý cần lưu tâm, triển khai giải pháp giảm thiểu thiệt hại sạt lở bờ sông.
Downloads
Tài liệu tham khảo
[1] Binh, D.V., Kantoush, S., Sumi, T., Mai, N.P., 2018b. Impact of Lancang cascade dams on flow regimes of Vietnamese Mekong Delta. Annu. J. Hydraul. Eng. JSCE 62.
[2] Manh, N. V., Dung, N. V., Hung, N.N., Merz, B., Apel, H., 2014. Large-scale suspended sediment transport and sediment deposition in the Mekong Delta. Hydrol. Earth Syst. Sci. 18, 3033–3053. doi:10.5194/hess-18-3033-2014.
[3] Manh, N.V., Dung, N.V., Hung, N.N., Kummu, M., Merz, B., Apel, H., 2015. Future sediment dynamics in the Mekong Delta floodplains: Impacts of hydropower development, climate change and sea level rise. Glob. Planet. Change 127, 22–33. doi:10.1016/j.gloplacha.2015.01.001.
[4] Ta, T.K.O., Nguyen, V.L., Tateishi, M., Kobayashi, I., Tanabe, S., Saito, Y., 2002. Holocene delta evolution and sediment discharge of the Mekong River, southern Vietnam. Quat. Sci. Rev. 21, 1807–1819. doi:10.1016/S0277-3791(02)00007-0.
[5] Hung, N.N., 2011. Sediment dynamics in the floodplain of the Mekong Delta, Vietnam.
[6] Binh, D.V., Kantoush, S., Sumi, T., 2020. Changes to long-term discharge and sediment loads in the Vietnamese Mekong Delta caused by upstream dams. Geomorphology, 353, 107011.
[7] Darby, S.E., Hackney, C.R., Leyland, J., Kummu, M., Lauri, H., Parsons, D.R., Best, J.L., Nicholas, A.P., Aalto, R., 2016. Fluvial sediment supply to a mega-delta reduced by shifting tropical-cyclone activity. Nature, 539, 276-279.
[8] Eslami, S., Hoekstra, P., Trung, N.N., Kantoush, S.A., Binh, D.V., Dung, D.D., Quang, T.T., Vegt, M.V.D., 2019. Tidal amplification and salt intrusion in the Mekong delta driven by anthropogenic sediment starvation. Sci. Rep. 9, 18746.
[9] Hackney, C.R., Darby, S.E., Parsons, D.R., Leyland, J., Best, J.L., Aalto, R., Nicholas, A.P., Houseago, R.C., 2020. River bank instability from unsustainable sand mining in the lower Mekong River. Nature Sustainability, 3, 217–225.
[10] Hoanh, C.T., Jirayoot K., Lacomne, G., Srunetr, V., 2010. Impacts of climate change and development on Mekong flow regimes First assessment - 2009. MRC Management Information Booklet Series No. 4, Mekong River Commission, Vientiane, Lao PDR.
[11] Hoang, L.P., Lauri, H., Kummu, M., Koponen, J., van Vliet, M.T.H., Supit, I., Leemans, R., Kabat, P., Ludwig, F., 2016. Mekong River flow and hydrological extremes under climate change. Hydrology and Earth System Sciences, 20, 3027-3041.
[12] Jordan, C., Tiede, J., Lojek, O., Visscher, J., Apel, H., Nguyen, H.Q., Quang, C.N.X., Schlurmann, T., 2019. Sand mining in the Mekong Delta revisited – current scales of local sediment deficits. Sci. Rep. 9, 17823.
[13] Lauri, H., De-Moel, H., Ward, P.J., Räsänen, T.A., Keskinen, M., Kummu, M., 2012. Future changes in Mekong River hydrology: Impact of climate change and reservoir operation on discharge. Hydrology and Earth System Sciences, 16(12), 4603-4619
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
Giấy phép CC 4.0
